Artikelen

Hypnotherapie en pijn

Verstuurd op 1 oktober 2012

Mocht u onverhoopt de nieuwsbrief niet in de juiste opmaak ontvangen of kunnen lezen, klik hier voor de online versie.
Op zaterdag 6 oktober is de landelijke aangezichtspijndag in het Utrechts Medisch Centrum (UMC). Ik ben gevraagd om hier informatie te geven over hypnotherapie bij (aangezichts-)pijn.

De belangstelling voor hypnose en hypnotherapie breidt zich langzaam maar zeker uit. Niet alleen uit de hoek van de psychologie, maar ook die van de geneeskunde. Dat komt doordat inmiddels wel duidelijk is dat hypnose een wetenschappelijk onderbouwde therapeutische methode is en niet meer gezien wordt als iets waar je 'in moet geloven'.

James Esdaile


De interesse uit de geneeskunde komt voornamelijk doordat hypnose zeer effectief als verdovingsmiddel bij operaties. Toch zijn operaties met behulp van hypnose niet nieuw. In 1845 opereerde de Schotse arts James Esdaile (1808-1859, afbeelding) ook zonder verdovingsmiddelen, gewoonweg omdat goede middelen toen nog niet bestonden. Op 4 april 1845 voert Esdaile voor het eerst een ingreep uit waarbij hij gebruik maakt van mesmerisme (een voorloper van hypnose).

Hij behandelde een patiënt met een zwelling in het scrotum. De drainage en injectie in het scrotum zorgde bij de patiënt voor zo'n intense pijn dat Esdaile besloot om mesmerisme uit te proberen bij de patiënt. Hij had hier echter geen training in gehad en zijn kennis hierover had hij enkel uit boeken. Het resultaat verbaasde hem zelf dan ook, want hij was in staat om totale gevoelloosheid te bewerkstelligen bij zijn patiënt.

In het jaar daarna verrichte hij met succes zeventig operaties met mesmerisme. In 1846 stelt het Calcutta Native Hospital hem tien bedden ter beschikking voor een 'mesmeristisch ziekenhuis'. Dit ziekenhuis sluit in 1849 als anesthesie met ether en chloroform worden ingevoerd. Esdaile heeft dan 261 operaties verricht zonder pijn.

Hypnose in de operatiekamer

Nadat ether en chloroform worden ingevoerd besteedden anesthesisten niet veel aandacht meer aan hypnose, waardoor het onderzoek naar hypnose volledig stil komt te liggen. Hier komt verandering in wanneer de British Medical Association in 1955 verklaard dat "hypnose een plaats heeft in de anesthesie en analgesie voor chirurgische en tandheelkundige ingrepen en bij patiënten die daarvoor in aanmerking komen is het een doeltreffende methode om de pijn van de bevalling te verlichten zonder het normale verloop van het baringsproces te verstoren."

Anno 2012 is het ziekenhuis van de Universiteit van Luik een pionier in het gebruik van hypnose in de operatiekamer. Ze voeren er al langer operaties uit met een combinatie van een lokale verdoving en hypnose. Anesthesiste Marie-Elisabeth Faymonville heeft al ruim 4.300 grote en kleinere ingrepen uitgevoerd waarbij de patiënt niet werd verdoofd op de klassieke manier, maar met hypnose.


Hypnose en pijn

Hypnose heeft dus al een eeuwenlange geschiedenis met het behandelen van pijn en pijnklachten. Het is pas sinds een paar jaar dat dit weer is doorgedrongen tot de wetenschappelijke wereld. Belangrijk bij deze ontwikkeling is dat wetenschappers nu kunnen zien wat er gebeurt in het brein van iemand die in hypnose is.

In 2009 onderzoekt Michael Mosley van de BBC hoe hypnose werkt bij het verminderen van pijn. Hij gaat op bezoek bij psycholoog Stewart Derbyshire van de universiteit van Birmingham en krijgt in een experiment een pijnprikkel toegediend op zijn arm wat zeer pijnlijk voor hem is. Als hij later dezelfde pijnprikkel krijgt toegediend als hij onder hypnose is, stoort de pijn hem op geen enkele manier. Sterker nog, als de psycholoog even later een scherpe naald in zijn hand steekt, voelt hij helemaal niets.

Hypnotherapie en pijn

Pijn komt van het Latijnse poena, dat boete, straf of smart betekent.
Volgens de International Association for the study of pain is pijn 'een onplezierige zintuiglijke en emotionele ervaring samenhangend met werkelijke of potentiële schade aan weefsel of beschreven in termen van zulke schade'. Pijn heeft dus zowel een fysiologisch als emotioneel aspect.

Bij hypnotherapie wordt pijn op verschillende manieren behandeld, psychoanalytisch en gedragstherapeutisch. Bij de psychoanalytische benadering wordt er gekeken naar de betekenis van de pijnsignalen. Hierbij wordt, als de cliënt in trance is, meer gekeken naar het achterliggende gevoel en de onderliggende beelden, waardoor de signaalfunctie van de pijn duidelijk kan worden.

Bij de gedragstherapeutische benadering leert de cliënt om met de pijn om te gaan en pijnveranderingstechnieken toe te passen. Dit kan middels ontspanningsoefeningen, zelfhypnose, het ontwikkelen van gevoelloosheid en andere oefeningen die de cliënt vaak zelf kan toepassen. Vanzelfsprekend is het bij pijnklachten belangrijk om eerst een arts te raadplegen.


Erik Willems
www.hypnoworks.nl


P.S Meer informatie over zaterdag 6 oktober vind je hier. Hieronder zie je het pijnexperiment van Michael Mosley. 















Overzicht alle nieuwsbrieven

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws op hypnotherapie gebied.

Vul uw e-mailadres in